Muszę się przyznać, czuje ogromną satysfakcje, że raz kolejny to co czułem uzyskało naukowe potwierdzenie, że moje często artykułowane tezy o małych ośrodkach narciarskich zostały uznane za prawdziwe w badaniach naukowych. Badanie tyrolskich naukowców dotyczą Alp, śmiem twierdzić, że zastosowanie wniosków w Polsce przyniesie naszym ośrodkom turystycznym zdecydowaną poprawę sytuacji. Tyle wstępu pora o tych badaniach napisać słów kilka.
Christoph Pachucki i Birgit Pikkemaat z Uniwersytetu w Innsbrucku (Institut für Management und Marketing) opublikowali w 2025 roku artykuł naukowy zatytułowany „Die soziale Relevanz kleiner Skigebiete im alpinen Raum” (Społeczne znaczenie małych ośrodków narciarskich w Alpach), w którym podkreślają kluczową rolę małych ośrodków narciarskich dla rozwoju społeczno-ekonomicznego regionów alpejskich.
Główne tezy badaczy
Autorzy argumentują, że małe ośrodki narciarskie odgrywają istotną rolę w alpejskiej turystyce zimowej, tworząc miejsca pracy, promując kulturę regionalną i wzmacniając społecznie zrównoważone struktury. Mimo wyzwań związanych ze zmianą klimatu, presją ekonomiczną i rosnącą konkurencją ze strony większych ośrodków, małe ośrodkinarciarskie oferują unikalne cechy które justyfikują ich istnienie.
Trzy wymiary społecznego znaczenia
Pachucki i Pikkemaat analizują znaczenie małych ośrodków na trzech poziomach:
- Zapewniają łatwy i niedrogiej dostęp do sportów zimowych dla lokalnej ludności i turystów.
- Sporty zimowe promują zarówno fizyczne, jak i psychiczne zdrowie.
- Mniejsza liczba gości sprzyja interakcjom społecznym między turystami a mieszkańcami.
- Niższe ceny w porównaniu do większych ośrodków są kluczowym czynnikiem dla takich grup jak początkujący i rodziny.
- Materialna (gastronomia) i niematerialna (imprezy) oferta sportów zimowych stanowi istotny czynnik wpływający na wspólnotę i współżycie lokalnej populacji.
- Tworzone są zarówno bezpośrednie (wynajem nart, gastronomia, wyciągi) jak i pośrednie (piekarnia, pralnia) miejsca pracy.
- W peryferyjnych regionach o słabej strukturze gospodarczej małe ośrodki są istotnym źródłem dochodów.
- Zmniejszają odpływ ludności z terenów słabiej zaludnionych poprzez oferowanie atrakcyjnych możliwości spędzania wolnego czasu.
- Wzmacniają poczucie przynależności lokalnych mieszkańców do globalnego rynku turystycznego.
Poziom kulturowy i tożsamościowy
- Małe ośrodki powinny być postrzegane jako instytucje kulturalne, które pełnią centralna rolę w społecznym życiu regionu.
- Mogą zachowywać lokalne tradycje i zwyczaje poprzez ich integrację z ofertą turystyczną.
- Promocja regionalnych specjalności kulinarnych i imprez kulturalnych wzmacnia autentyczność i przyczynia się do budowania tożsamości społeczności.
Krytyka istniejącego podejścia do badań
Badacze podkreślają, że w dotychczasowych badaniach nad małymi ośrodkami narciarskimi analizowano wyłącznie aspekty ekonomiczne lub ekologiczne, pomijając wymiar społeczny. Zgodnie z modelem „Triple Bottom Line” zrównoważony rozwój powinien łączyć czynniki ekonomiczne, ekologiczne i społeczno-kulturowe. Autorzy argumentują, że jest to szczególnie istotne, ponieważ wymiar społeczny ma znaczenie dla indywidualnych turystów oraz dla społeczności regionalnych i krajowych.
Kluczowe wnioski i rekomendacje
Pachucki i Pikkemaat dochodzą do wniosku, że:
- Uzasadnienie istnienia małych ośrodków narciarskich nie wynika z perspektywy ekonomicznej i ekologicznej równowagi, lecz z perspektywy społecznie odpowiedzialnego rozwoju przestrzeni życiowej w wielu regionach alpejskich.
- Aby zapewnić przyszłość małych ośrodków, konieczna jest polityczna i systemowa akceptacja dla społecznej równowagi w alpejskich destynacjach turystycznych.
- Małe ośrodki narciarskie posiadają potencjał bycia społecznie zorientowanymi, wspólnoto twórczymi instytucjami w coraz bardziej zglobalizowanym i zdigitalizowanym systemie turystycznym, szczególnie w alpejskich, wiejskich regionach
- Korzyści społeczne – od wspierania spójności społecznej w lokalnych społecznościach po tworzenie spotkań turystów i mieszkańców – stanowią ważny wkład w tożsamość i kulturę regionalną
Pikkemaat, jako profesor nadzwyczajny, podkreśla w swojej pracy badawczej skupienie na innowacjach i rozwoju destinacji turystycznych ze szczególnym uwzględnieniem małych i średnich przedsiębiorstw rodzinnych w turystyce, co stanowi kontekst dla tego artykułu o społecznym znaczeniu małych ośrodków narciarskich.
Artykuł Pachuckiego i Pikkemaat stanowi istotny wkład w naukowe rozumienie roli małych ośrodków narciarskich, przesuwając fokus z czystych aspektów ekonomicznych i ekologicznych na równie ważny wymiar społeczny, który jest kluczowy dla zrównoważonego rozwoju alpejskich destynacji turystycznych.
Źródło: https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/tw-2024-0024/html




