Jak francuskie Alpy i Pireneje przygotowują się do przyszłości bez śniegu i jakie inspiracje możemy czerpać nad Wisłą.
Zmiany klimatyczne wywracają francuskie Alpy i Pireneje do góry nogami, zmuszając zarówno miejscowych polityków, jak i branżę turystyczną do radykalnego przemyślenia swojego funkcjonowania. W obliczu coraz cieplejszych zim, malejącego śniegu i pesymistycznych prognoz do 2050 roku, dwaj francuscy deputowani — Denis Fégné (socjalista, Hautes-Pyrénées) oraz Xavier Roseren (proprezydencka partia Horizons, Haute-Savoie) — pracują nad innowacyjnym projektem: „boîte à outils”, czyli zestawem narzędzi dla stacji narciarskich, mającym pomóc w wyjściu z modelu „wszystko dla nart”.
Przemyślenia z francuskiej debaty
W tej bezprecedensowej inicjatywie bierze udział 12 parlamentarzystów z różnych partii oraz regionów górskich. Od kwietnia posłowie rozmawiali z ponad 40 ekspertami, instytucjami i aktywistami — od Météo-France po Mountain Riders czy The Shift Project. Efekt? Odejście od iluzji, że narty to podstawa 80% gospodarki górskiej. Dla Polaka, znającego Zakopane czy Karpacz, może to być zaskakujące — góry to nie tylko stoki, ale cała sieć życia lokalnego.
Różnorodność wyzwań (Alpy, Pireneje, Jura czy Massif Central), potrzeba dywersyfikacji i wzmocnienia solidarności między stacjami, to kluczowe filary projektu. Wybrane stacje — Les Gets, Tignes, Peyragudes czy Cordon — już inwestują w nowe formy turystyki: baseny termalne, agroturystykę, rekreację, rowery, edukację i renaturyzację terenów.
Praktyczne rozwiązania — poza nartami
W tworzonej „boîte à outils” pojawiają się takie propozycje, jak:
- narodowy fundusz na transformację, uzależniony od ekologicznych i społecznych kryteriów,
- indywidualny plan dostosowania dla każdej stacji w ciągu dwóch lat,
- odnowa zdegradowanych terenów,
- budowa demokracji lokalnej, szeroka partycypacja mieszkańców, młodzieży i pracowników sezonowych,
- promowanie turystyki całorocznej oraz wsparcie dla innych branż — rolnictwa, rzemiosła, sektora usług.
Największą nadzieją są młode pokolenia mieszkańców gór, które lepiej rozumieją, że „śnieg nie jest wieczny”. Historycznie francuskie góry nie opierały się wyłącznie na narciarstwie — dominowały uzdrowiska, pasterstwo, kultura i rzemiosło. Powrót do zróżnicowanej gospodarki to szansa na nowe życie tych terenów.
A co z Polską?
Polska również stoi przed wyzwaniami związanymi ze zmianami klimatycznymi — nie tylko w Tatrach czy Sudetach. Warto przyjrzeć się francuskim pomysłom na dywersyfikację, aktywizację mieszkańców oraz budowę prawdziwego, całorocznego ekosystemu turystycznego. Francuzi zapraszają obywateli do udziału w konsultacjach — wnioski będą ważną częścią raportu, który powstanie już w listopadzie
W Polsce pojawiają się podobne pomysły dotyczące dywersyfikacji działalności stacji górskich oraz adaptacji do zmian klimatu, choć skala i zakres takich działań są mniej spektakularne niż we Francji.
Przykłady działań i nowych kierunków
- Coraz więcej polskich stacji narciarskich poszerza ofertę o całoroczne atrakcje — rowery górskie, parki linowe czy edukację przyrodniczą.
- Trwają inwestycje w modernizację infrastruktury i poprawę dostępności, np. nowe kolejki czy wyciągi i parkingi, które mają podnieść konkurencyjność względem czeskich ośrodków.
- W polskich górach realizowane są projekty adaptacji ekosystemów, takie jak zwiększanie retencji wody, przeciwdziałanie erozji i ochrona różnorodności biologicznej, np. przez Lasy Państwowe.
- Wzrasta zainteresowanie turystyką przyrodniczą, ekologiczną oraz rozwojem lokalnych usług i produktów, choć nie powstały jeszcze ogólnopolskie programy na miarę francuskiej „boîte à outils”.
Wyzwania i perspektywy
- Największe ośrodki (np. Zakopane, Zieleniec, Karpacz) skupiają się na stopniowej modernizacji, jednak adaptacja do zmian klimatycznych i prawdziwa różnorodność oferty są nadal w początkowej fazie.
- Większe inicjatywy systemowe — jak narodowe fundusze wsparcia dla gór, czy szerokie konsultacje społeczne w sprawie przyszłości stacji — nie zostały jeszcze wdrożone w Polsce.
- Rozwijane są programy ochrony ekosystemów górskich, co może pośrednio wspierać zrównoważony rozwój i turystykę całoroczną.
Polska wdraża stopniowo podobne idee, ale tempo i rozmach mogą odbiegać od francuskiego podejścia — warto przyglądać się zagranicznym inspiracjom i korzystać z najlepszych wzorców.
Źródła:
https://www.outside.fr/deux-deputes-planchent-sur-une-loi-pour-sortir-du-tout-ski-la-fin-du-deni
https://journals.wsb.poznan.pl/index.php/sp/issue/download/27/34
https://ejournals.eu/czasopismo/prace-geograficzne/artykul/stan-obecny-i-kierunki-rozwoju-osrodkow-narciarskich-w-polskich-karpatach
Autor
