Długodystansowa jazda rowerem to nie tylko wyzwanie fizyczne, ale także mentalne. Moja motywacja do pokonywania długich dystansów wynika z chęci przekraczania własnych granic i odkrywania nowych miejsc. Każda trasa to nowa przygoda, która pozwala mi na chwilę oderwać się od codzienności i skupić na drodze przed sobą. Moje doświadczenie w tej dziedzinie zaczęło się kilka lat temu, kiedy postanowiłem wziąć udział w Ultramaratonie Wisła 1200. Od tego czasu regularnie biorę udział w różnych wydarzeniach i organizuję własne wyprawy, co pozwala mi na ciągłe doskonalenie swoich umiejętności.
Przygotowania do długiej trasy rowerowej
Planowanie trasy to kluczowy element przygotowań do długiej wyprawy rowerowej. Zaczynam od wyboru celu podróży i analizy dostępnych tras. Korzystam z map i aplikacji GPS (Mapy. cz, Komoot, Strava premium), aby znaleźć najbardziej malownicze i bezpieczne drogi. Ważne jest również uwzględnienie miejsc na odpoczynek i ewentualne noclegi. Staram się unikać ruchliwych dróg, wybierając ścieżki rowerowe lub mniej uczęszczane trasy.
Moje podstawowe wyposażenie – niezależne czy to jednodniowa wycieczka czy długa wyrypa
- Kask
- Spodenki rowerowe z wkładką
- Krem typu second skin
- Zapasowa dętka i zestaw naprawczy
- Narzędzie wielofunkcyjne
- Bidony z wodą i przekąski energetyczne
- Telefon i nawigacja GPS
- Apteczka pierwszej pomocy
- Oświetlenie rowerowe
Przygotowanie fizyczne jest równie ważne jak planowanie i pakowanie. Regularne treningi pomagają w budowaniu wytrzymałości i siły, które są niezbędne podczas długich tras. Skupiam się na różnorodnych ćwiczeniach, takich jak jazda na rowerze, bieganie i trening siłowy, aby wzmocnić różne partie mięśniowe.
Powyższe zdanie o regularnych treningach traktuj jako moje „wishful thinking”. Niestety regularne treningi są mi prawie obce. Trenuję zadaniowo, pojawia się pomysł na dłuższa wyprawę, zaczynam się odchudzać i coś tam więcej kręcić kilometrów. Pewne jest, że przed wyprawą dbam o odpowiednią dietę i nawodnienie, co jest kluczowe dla utrzymania energii podczas jazdy.
Typowy dzień z życia rowerzysty amatora
Mój dzień podczas wyprawy, czy jednodniowej (w moim przypadku za dłuższą jednodniową wycieczkę uważam przejechanie 80 i więcej kilometrów), czy dłuższej zaczyna się wcześnie rano, między 4 a 5 , kiedy to przygotowuje się do wyruszenia. Po szybkim śniadaniu, które dostarcza niezbędnej energii, sprawdzam na szybko stan techniczny roweru, upewniając się, że wszystko działa bez zarzutu. Podczas jednodniowej wycieczki pakuję niezbędne rzeczy, takie jak woda, przekąski, nawigacja, dętka, multitool, zestaw naprawczy, smaruje cztery litery kremem, ubieram spodenki i koszulkę i wyruszam na trasę. Początkowe kilometry są zazwyczaj spokojne, pozwalając na rozgrzanie mięśni i dostosowanie się do rytmu jazdy., dzielę je na dwa etapy:
- Pierwsze pięć to czas marudzenia i przekonywania samego siebie, że mi się chce, że ten pomysł jest najlepszy na świecie.
- Między 5 a 20 kilometrem jestem już w pełni obudzony i przekonany do dalszej jazdy, pojawia się uśmiech. Co dziwne, to dobre samopoczucie niezależne jest od pogody, trudności trasy i innych okoliczności – staję się szczęśliwy.
Dalej jest już tylko lepiej, między 20 a 30 szukam miejsca na drugie śniadanie, czasem jem przygotowane wcześniej kanapki (to podczas jednodniowych), lub szukam przydrożnego sklepu by kupić jedzenie. Tu muszę Ci przypomnieć jedno z przykazań długodystansowców. „Nie omijaj wiejskiego sklepiku, kolejny może być za 50 kilometrów.”
Oczywiście w międzyczasie coś zawsze jem, w podręcznym paśniku mam zawsze suszone owoce, baton energetyczny, cukierki z kofeiną i tabletki dekstrozy.
Odpoczywam, staram się co 15, 20 kilometrów zsiadać na chwile z roweru, kiedy nachylenie jest zbyt duże lub teren zbyt trudny to zsiadam i pcham. Czasem może za wcześnie rezygnuję z jazdy na rzecz pchania, tłumaczę to sobie zawsze, że lepiej się podsuwać naprzód pchając z prędkością 4, 5 km/h, niż jechać z prędkością 6 czy 7 mordując się okropnie i narażający na kontuzję. Im dalej od domu, szczególnie za granicą staram się unikać zachowa ryzykownych. Bo co zrobię, gdy jadąc solo zerwę coś lub połamię w bośniackim lesie?
Te czynniki maja ogromny wpływ na moje samopoczucie.
- Wyzwania związane z pogodą, takie jak deszcz czy silny wiatr
- Zmęczenie fizyczne po kilku godzinach jazdy
- Konieczność utrzymania koncentracji na długich, monotonnych odcinkach
- Radość z pokonywania własnych ograniczeń
- Satysfakcja z odkrywania nowych miejsc i widoków
- Spotkania z innymi rowerzystami i wymiana doświadczeń
- Spotkania z mieszkańcami (tu sprawdza się zasada: im mniejsza i biedniejsza miejscowość tym serdeczność większa
Wracając do czasu i dystansu, po 50 czy 60 kilometrze jem kolejny posiłek, po ataku pierogów na Wisła 1200 unikam dużych porcji węglowodanów. Te zostawiam na wieczór. Jadąc przez lasy unikam na dłuższe przerwy miejsc, w których widać ślady bytności zwierząt. Często jadam przy wiejskich sklepikach, jest okazja porozmawiać i posłuchać lokalsów. To kolejne przykazanie długodystansowca, szczególnie zupełnie nie znanym terenie. Lokalsi mają wiedzę o swoim terenie i warto pokazać plan dalszej trasy i wysłuchać opinii.
Kryzys zazwyczaj dopada mnie około 90 kilometra, może to już moja głowa, może jakaś magia z 90 związana? Nie wiem. 90 km wypada zazwyczaj na 8, 9 godzinę jazdy brutto, czuję znużenie psychiczne, przestaje mi się chcieć i zaczyna wygrywać ten, co zawsze jest na nie.
Jak sobie z tym radzę? Zaczynam od nagrody, zjadam jakąś specjalnie na tę chwilę zachomikowany smakołyk, ściągam kask, rękawiczki i na 15 do 20 minut zajmuję głowę przyjemnościami. w głowie przerywam wyprawę. Jeśli to możliwe to kładę się, nie zasypiam, tylko leżąc, zazwyczaj na brzuchu, daję odpoczynek ciału.
I wiesz co? To działa. Ten reset pozwala mi zrobienie kolejnej setki, tak jak bym dopiero co ruszył z domu. Mój osobisty Everest długości jazdy jednego dnia to 205 km, a najdłuższy dzień na rowerze to ponad 18 godzin ostatniego dnia Wisła 1200.
Aspekty techniczne jazdy na długich dystansach
Odpowiednia pozycja na rowerze jest kluczowa dla komfortu i efektywności podczas długodystansowej jazdy. Ważne jest, aby siodełko było ustawione na odpowiedniej wysokości, co pozwala na pełne wyprostowanie nogi w dolnej pozycji pedału. Kierownica powinna być ustawiona tak, aby nie obciążać nadmiernie nadgarstków i pleców. Dobrze dobrana pozycja minimalizuje ryzyko kontuzji i zmniejsza zmęczenie.
Nie byłem nigdy u bike fittera, to błąd, wizyta być może uratowała by paznokcie na paluchach, czy kilku miesięczny paraliż dwóch palców u prawej ręki po Wisła 1200. Nie bądź jak Piotr i przed długą wyprawą oddaj swój rower i siebie w ręce sprawdzonego specjalisty. Najlepiej takiego, który sam jest długodystansowcem i łączy teorię z praktyką.
Podstawowe zasady podczas dłuższej jazdy
- Technika pedałowania: równomierne i płynne ruchy
- Utrzymanie kadencji: optymalna liczba obrotów na minutę (nie zdradzę Ci mojej)
- Wykorzystanie przełożeń: dostosowanie do terenu i warunków
- Zarządzanie energią: regularne spożywanie posiłków i nawodnienie
- Kontrola oddechu: głębokie i regularne oddychanie
Techniki pedałowania odgrywają istotną rolę w efektywności jazdy. Równomierne i płynne ruchy pozwalają na lepsze wykorzystanie siły mięśni i zmniejszenie zmęczenia.
Pamiętaj o jednym, buty zatrzaskowe (SPD) pozwolą Ci na wprowadzenie korby w ruch nie tylko podczas pchania pedału, z SPD będziesz mógł wykorzystać pełny ruch i przekazywać siłę również podczas ciągnięcia. O butach SPD poczytasz tu: Dlaczego buty zatrzaskowe to najlepsze rozwiązanie dla rowerzystów?
Utrzymanie odpowiedniej kadencji, czyli liczby obrotów pedałów na minutę, jest kluczowe dla zachowania energii.
Wykorzystanie przełożeń w odpowiedni sposób pozwala na dostosowanie się do zmieniającego się terenu i warunków pogodowych, co jest niezbędne podczas długich tras.
Pamiętaj, by uspokoić oddech ród to zawsze będąc wyprostowanym, zgięta pozycja zamyka przeponę i utrudnia oddychanie.
O trudnościach wspominałem już pisząc o czynnikach wpływających na moje samopoczucie, tu przypomnę je jedynie w punktach by szybko przejść do podsumowania.
- Zmienne warunki pogodowe: deszcz, wiatr, upał
- Problemy techniczne: przebite dętki, awarie łańcucha
- Zmęczenie psychiczne: monotonia trasy, brak motywacji
- Radzenie sobie z pogodą: odpowiednia odzież i planowanie trasy
- Rozwiązywanie problemów technicznych: zestaw naprawczy i podstawowe narzędzia
- Motywacja: wyznaczanie małych celów i nagradzanie się za ich osiągnięcie.
Więcej o motywacji przeczytasz tu: Motywacja w wielodniowej wyprawie rowerowej
Podczas moich długodystansowych wypraw rowerowych miałem okazję odwiedzić wiele fascynujących miejsc, które na zawsze pozostaną w mojej pamięci. Jednym z nich była malownicza trasa po Bałkanach w 2022, gdzie mogłem poznac tragiczną historię wojny po rozpadzie Jugosławii i poznać wspaniałych, inspirujących ludzi . Innym niezapomnianym miejscem był Ultramaraton Wisła 1200 w 2020 roku, gdzie dzika przyroda i krajobrazy zapierały dech w piersiach. Każda z tych tras była wyjątkowa i dostarczała niezapomnianych wrażeń.
Najważniejsi na trasie są jednak zawsze ludzie.
- Spotkania z lokalnymi mieszkańcami, którzy dzielili się historiami i tradycjami
- Inni rowerzyści, z którymi wymieniałem doświadczenia i porady
- Przypadkowe spotkania, które prowadziły do nowych przyjaźni
- Inspirujące historie ludzi, którzy pokonywali własne ograniczenia
- Wspólne chwile wieczorami w schroniskach, dzikich obozowiskach czy na kampingach.
Korzyści z jazdy na długich dystansach
Jazda na długich dystansach przynosi wiele korzyści, zarówno fizycznych, jak i psychicznych. Regularne pokonywanie długich tras wzmacnia układ krążenia, poprawia kondycję i wytrzymałość mięśniową. Dodatkowo, spędzanie czasu na świeżym powietrzu i w otoczeniu przyrody pozytywnie wpływa na samopoczucie i redukuje stres. Psychicznie, długodystansowa jazda rowerem uczy determinacji, cierpliwości i umiejętności radzenia sobie z wyzwaniami. Każda pokonana trasa to osobiste osiągnięcie, które buduje pewność siebie i motywuje do dalszych działań.
Autor
